Ik moet toch gauw weer een paar dagen vakantie opnemen… De
vijf dagen Frankrijk hebben weliswaar tot de eerste twee stevige hoofdstukken geleid van mijn scriptie,
maar sinds die tijd ligt het weer stil. Ik heb alleen nog een dagje gewerkt aan
het redigeren en het compleet omgooien van mijn hoofdstukindeling, omdat ik met
deze twee hoofdstukken al bijna door het aantal pagina’s heen was die ik mocht
gebruiken. Eigenlijk is dat m’n grootste bottleneck, ik mag niet meer dan 25
pagina’s gebruiken, lettergrootte
12. Ik kan je verzekeren, dat is helemaal niks.
Tegelijk weet ik ook dat zo’n beperkte omvang vaak wel helpt om to the point te komen. Ik heb dus alweer een deel van de teksten die ik in Frankrijk schreef ingekort of in de noten gestopt (een probaat middel als je de tekst niet wilt weggooien) om ruimte te maken voor andere interessante invalshoeken.
Tegelijk weet ik ook dat zo’n beperkte omvang vaak wel helpt om to the point te komen. Ik heb dus alweer een deel van de teksten die ik in Frankrijk schreef ingekort of in de noten gestopt (een probaat middel als je de tekst niet wilt weggooien) om ruimte te maken voor andere interessante invalshoeken.
Zo heb ik inmiddels een schat aan materiaal liggen van een
onderzoekje dat ik heb gedaan om meer basis te geven aan het onderwerp van mijn
scriptie: wat de betekenis kan zijn van het zen-zien-tekenen zoals Frederick
Franck dat ontwikkelde, voor deze tijd,
Een aantal weken geleden heb ik ruim vijftig mensen gevraagd
naar hun ervaringen met het zen-zien-tekenen. Veertig reacties heb ik
teruggekregen, wat natuurlijk alleen al een prachtig resultaat is. Dat enthousiasme
om te reageren ligt ook aan het feit dat het allemaal mensen betreft die gekozen hebben voor deze vorm van tekenen. Maar ook de inhoud van de reacties
vraagt om heel wat meer verwerkingsruimte dan ik er nu voor had ingeruimd.
De eerste paar vragen gingen over de achtergrond van mensen:
leeftijd, tekenervaring, religieuze achtergrond, etc. Daaruit blijkt dat de
driekwart van de zen-zien-tekenaars boven de 50 is, (veel) tekenervaring heeft, religieus is opgevoed - maar het merendeel niet
meer actief is. Vrijwel iedereen
is geïnteresseerd, en actief, in andere spirituele activiteiten. Het is dus wel een speciale groep mensen kun je constateren.
De andere vragen gingen over eigen ervaringen met het
tekenen en hun mening over de spirituele dimensie van het tekenen. Omdat mensen
daar zelf over konden vertellen heb ik nu een schat aan verhalen, ervaringen en
mooie overwegingen voor me liggen. Deze reacties bevestigen volop dat het zen-zien-tekenen naast een mooie actieve vorm van mindfulness of meditatie, ook een
diepe spirituele of contemplatieve weg kan zijn, zoals Frederic Franck hoopte
dat het kon zijn.
Wat is het dat mensen ervaren tijdens die uren van in stilte
tekenen van een bloem, een boom, een landschap? Een paar ontroerende citaten:
‘ik voel
me in contact met het mysterie van het leven’
‘ik ervaar
een eenwording met dat wat ik teken’
‘ik ervoer
een verbondenheid met de wereld om me heen, het wonder van het leven’
‘ik was
heel even de bloem’
Komt dat niet heel dicht bij het Japanse gedicht uit de 11e
eeuw (dat Frederick Franck opgenomen heeft in een van zijn boeken)?
“Wat het
is dat hier verblijft
Ik weet
het niet,
Maar mijn
hart is vol eerbied
En de
tranen druppen neer.”
Op een aantal citaten na kan ik de rijkdom van alle
individuele ervaringen helaas niet laten zien in mijn scriptie…Ik moet er dus
toch maar eens over na gaan denken in welke vorm ik dit meer recht zou kunnen
doen. En hoe ik meer kan doen met de ideeën van Maria, Lenie en Leo, met wie ik
zulke mooie gesprekken heb gevoerd[1].
Misschien een idee om hiermee ‘het grote gat’ op te vangen
dat er aan komt als ik klaar ben met m’n studie?
[1] Maria
Adriaens, Lenie Otten en Leo van Vegchel zijn de mensen die deze vorm van
tekenen in Nederland hebben geïntroduceerd. (Meer informatie op de site
www.zenzientekenen.nl)
