In december schreef ik een van mijn eerste blogs onder de titel: “Mystiek, niets voor mij!”. Na vier weken colleges mystiek heb ik, om het nog even voorzichtig te zeggen, een wat genuanceerder beeld gekregen. Ik heb veel boeiende persoonlijkheden voorbij zien trekken: mystici die de kerk tegen zich in het harnas joegen en op de brandstapel terecht zijn gekomen. Moderne mystici die niet bezig zijn met een persoonlijke God, maar met het opgaan in het Al en het ‘opheffen van dualiteit’. Islamitische mystici die zich in hun visioenen verenigen met Jezus (!).
Het wekt wel nieuwsgierigheid naar wat al deze mensen nu beweegt en wat dat nu is, mystiek. Omdat ik bij mezelf nogal wat weerstand bespeurde, vind ik dat ik nu ook moet aangeven waardoor het me dan toch raakt.
Ik ga hier geen samenvatting geven van wat mystiek is; boeken en sites doen dat beter. Ik heb een bewerking van mijn tentamen opgenomen, en in een apart bestandje toegevoegd. (NB inmiddels eraf gehaald omdat het niet aan deze blog vast wilden blijven zitten en mee omhoog schoof. Als je het interessant vindt kun je 't bij me opvragen)
Eerst even een paar korte definities van mystiek, aan de hand van wat citaten:
"Mystiek betekent het trachten te komen tot een innige vereniging met God, het goddelijke of het bovennatuurlijke, of het bereiken van diepe staten van meditatie en spirituele realisaties (zoals nirwana). Veelal gebeurt dit door middel van gebed, beschouwing of meditatie.
Al naargelang de afstand tot het bovenaardse kunnen zulke ervaringen uiteenlopen van een eenvoudig besef van het hogere, tot aan een heftige vervoering, buiten zichzelf treden of het goddelijke intens gewaarworden.
Al naargelang de afstand tot het bovenaardse kunnen zulke ervaringen uiteenlopen van een eenvoudig besef van het hogere, tot aan een heftige vervoering, buiten zichzelf treden of het goddelijke intens gewaarworden.
Bij mystiek gaat het dus om een transcendente aanraking, om een ervaring die ons uit tilt boven de trivialiteit van het leven.
Uit het leven van nogal wat mensen blijkt dat zij ooit in hun leven zo diep geraakt zijn door iets of Iemand, dat daardoor hun leven onherkenbaar veranderd is. Mystiek heeft hen vaak ook weerbaar gemaakt voor het concrete leven. Zo is bijvoorbeeld na de dood van Dag Hammerskjöld bekend geworden dat hij leefde vanuit de mystiek. Etty Hillesum ‘ontwaakte’ te midden van de verschrikkingen van de 2e Wereldoorlog tot een dieper besef van de werkelijkheid.
Uit het leven van nogal wat mensen blijkt dat zij ooit in hun leven zo diep geraakt zijn door iets of Iemand, dat daardoor hun leven onherkenbaar veranderd is. Mystiek heeft hen vaak ook weerbaar gemaakt voor het concrete leven. Zo is bijvoorbeeld na de dood van Dag Hammerskjöld bekend geworden dat hij leefde vanuit de mystiek. Etty Hillesum ‘ontwaakte’ te midden van de verschrikkingen van de 2e Wereldoorlog tot een dieper besef van de werkelijkheid.
Mystiek is een algemeen menselijk verschijnsel dat in alle godsdiensten voorkomt. Mystiek zou je kunnen begrijpen vanuit de opvatting dat in ieder mens iets aanwezig is wat tot zijn recht wil komen."
Tjeu van den Berk geeft in zijn boek ' Het Numineuze' veel ervaringen van schrijvers en mensen die als kind een beleving hadden waar zij in hun latere leven als zeer betekenisvol op terug keken. Vaak betreft dat natuurbelevingen of momenten waarop 'alles samenvalt'. Mystieke ervaringen worden op deze manier veel herkenbaarder, als voorkomend in het leven van bijna iedereen.
Tjeu van den Berk geeft in zijn boek ' Het Numineuze' veel ervaringen van schrijvers en mensen die als kind een beleving hadden waar zij in hun latere leven als zeer betekenisvol op terug keken. Vaak betreft dat natuurbelevingen of momenten waarop 'alles samenvalt'. Mystieke ervaringen worden op deze manier veel herkenbaarder, als voorkomend in het leven van bijna iedereen.
Voorbeelden van bekende mystici zijn: Boeddha (6e eeuw), Hildegard van Bingen (Duitsland, 12e eeuw), Hadwijch (Brabant, 13e eeuw), Meister Eckhard (Duitsland, 13e eeuw), Rumi (Perzie, 13e eeuw), Theresa van Avila (Spanje, 15e eeuw), Johannes van het Kruis (Spanje, 16e eeuw), Jacob Böhme (Duitsland 16e eeuw), Krishnamurti (India, 19e eeuw), Rudolf Steiner (Duitsland, 19e eeuw), Dorothee Sølle, (Duitsland, 20e eeuw), Etty Hillesum (20e eeuw), Simone Weil (20e eeuw), etc.
